Χοληδόχος Κύστη και Χοληφόρα
Η χοληδόχος κύστη αποθηκεύει τη χολή, ενώ τα χοληφόρα είναι οι λεπτοί σωλήνες που τη μεταφέρουν από το ήπαρ προς το έντερο. Παθήσεις αυτής της περιοχής μπορεί να είναι απλές και καλοήθεις, όπως οι χολόλιθοι, ή να χρειάζονται εξειδικευμένη διερεύνηση, όπως στενώσεις, κύστεις ή όγκοι. Η αξιολόγηση βασίζεται στα συμπτώματα, στις εξετάσεις αίματος και στην κατάλληλη απεικόνιση.
Χολόλιθοι και χοληφόρος κολικός
Τι συμβαίνει: Οι χολόλιθοι είναι στερεά σωματίδια που σχηματίζονται στη χοληδόχο κύστη. Πολλοί άνθρωποι δεν έχουν ποτέ συμπτώματα. Όταν ένας λίθος εμποδίζει προσωρινά την έξοδο της χολής, μπορεί να προκαλέσει κολικό.
Παράγοντες κινδύνου: ηλικία, εγκυμοσύνη, αυξημένο σωματικό βάρος, γρήγορη απώλεια βάρους, διαβήτης, ορισμένα φάρμακα και οικογενειακό ιστορικό.
Συμπτώματα: πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς ή στο επιγάστριο, συχνά μετά από γεύμα, με ναυτία ή έμετο. Ο πυρετός, ο επίμονος πόνος, ο ίκτερος, τα σκούρα ούρα ή τα πολύ ανοιχτόχρωμα κόπρανα χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Διάγνωση και θεραπεία: Το υπερηχογράφημα είναι συνήθως η πρώτη εξέταση. Όταν οι λίθοι προκαλούν επαναλαμβανόμενα συμπτώματα ή επιπλοκές, η λαπαροσκοπική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης αποτελεί συχνά την οριστική αντιμετώπιση.
Οξεία χολοκυστίτιδα
Τι συμβαίνει: Πρόκειται για φλεγμονή της χοληδόχου κύστης, συχνότερα επειδή ένας λίθος αποφράσσει τον κυστικό πόρο. Ο πόνος συνήθως επιμένει και μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό και ευαισθησία στην κοιλιά.
Αξιολόγηση: Απαιτεί κλινική εξέταση, εξετάσεις αίματος και υπερηχογράφημα· σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται αξονική τομογραφία ή άλλη απεικόνιση.
Θεραπεία: Η νοσηλεία, η ενυδάτωση, η αναλγησία, και όπου ενδείκνυται τα αντιβιοτικά, αντιμετωπίζουν το οξύ επεισόδιο. Η χρονική στιγμή της επέμβασης εξατομικεύεται με βάση τη βαρύτητα, τη γενική κατάσταση και τα ευρήματα.
Λίθοι στον χοληδόχο πόρο και χολαγγειίτιδα
Ένας λίθος μπορεί να περάσει από τη χοληδόχο κύστη στον κύριο χοληδόχο πόρο. Αυτό μπορεί να προκαλέσει απόφραξη, ίκτερο ή παγκρεατίτιδα. Αν συνυπάρξει λοίμωξη των χοληφόρων, η χολαγγειίτιδα είναι επείγουσα κατάσταση: πυρετός ή ρίγος μαζί με ίκτερο και πόνο χρειάζονται άμεση εκτίμηση.
Οι εξετάσεις ηπατικής λειτουργίας, το υπερηχογράφημα, η μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία (MRCP), η αξονική τομογραφία ή ο ενδοσκοπικός υπέρηχος επιλέγονται ανάλογα με την περίπτωση. Η ERCP μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αφαίρεση λίθου ή παροχέτευση όταν υπάρχει απόφραξη.
Πολύποδες της χοληδόχου κύστης
Οι πολύποδες είναι προσεκβολές στο εσωτερικό τοίχωμα της χοληδόχου κύστης και συχνά ανακαλύπτονται τυχαία. Οι περισσότεροι είναι καλοήθεις. Η ηλικία, το μέγεθος, η μορφολογία, η αύξηση με τον χρόνο και η παρουσία συμπτωμάτων βοηθούν να αποφασιστεί αν χρειάζεται παρακολούθηση ή χειρουργική αφαίρεση.
Στενώσεις, κύστεις και όγκοι των χοληφόρων
Μια στένωση μπορεί να είναι καλοήθης, φλεγμονώδης ή να απαιτεί έλεγχο για νεοπλασία. Σημεία όπως ανεξήγητος ίκτερος, κνησμός, απώλεια βάρους, επιδεινούμενη κόπωση ή μεταβολές στις εξετάσεις ηπατικής λειτουργίας απαιτούν οργανωμένη διερεύνηση. Η αξονική ή μαγνητική τομογραφία, το MRCP, ο ενδοσκοπικός υπέρηχος και, όπου ενδείκνυται, η ERCP βοηθούν στη χαρτογράφηση του προβλήματος. Όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας, η εκτίμηση οργανώνεται από εξειδικευμένη πολυεπιστημονική ομάδα.
Καρκίνος της χοληδόχου κύστης
Τι είναι: Σπάνιος καρκίνος που μπορεί να βρεθεί τυχαία μετά από χολοκυστεκτομή ή στην απεικόνιση ως πάχυνση του τοιχώματος ή μάζα.
Παράγοντες κινδύνου και συμπτώματα: Οι μακροχρόνιοι χολόλιθοι, η ασβεστωμένη («πορσελανώδης») χοληδόχος κύστη και οι μεγαλύτεροι πολύποδες σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο. Στα αρχικά στάδια συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα· αργότερα μπορεί να εμφανιστούν πόνος, ίκτερος ή απώλεια βάρους.
Εξετάσεις και θεραπεία: Η αξονική, η μαγνητική και σε ορισμένες περιπτώσεις το PET-CT καθορίζουν την έκταση της νόσου. Σε εντοπισμένη νόσο η επέμβαση μπορεί να περιλαμβάνει αφαίρεση της χοληδόχου κύστης μαζί με τμήμα του παρακείμενου ήπατος και τους γειτονικούς λεμφαδένες· η χημειοθεραπεία εφαρμόζεται ανάλογα με το στάδιο.
Αποφρακτικός ίκτερος
Τι είναι: Κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών που οφείλεται σε απόφραξη της ροής της χολής. Συχνές αιτίες είναι οι λίθοι του χοληδόχου πόρου, οι στενώσεις και οι όγκοι του παγκρέατος, των χοληφόρων ή της ληκύθου του Vater.
Συμπτώματα: Τυπικά συνοδεύεται από σκούρα ούρα, αποχρωματισμένα κόπρανα και κνησμό. Πυρετός ή ρίγος μαζί με ίκτερο μπορεί να σημαίνει χολαγγειίτιδα και απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση.
Εξετάσεις και θεραπεία: Μετά τις αιματολογικές εξετάσεις και το υπερηχογράφημα ακολουθούν MRCP, αξονική ή ενδοσκοπικός υπέρηχος για να βρεθεί η αιτία. Η θεραπεία στοχεύει στην αιτία: ERCP για αφαίρεση λίθων ή τοποθέτηση ενδοπρόσθεσης (stent), διαδερμική παροχέτευση όταν χρειάζεται και χειρουργική για όγκους ή σύνθετες στενώσεις.
Χολαγγειοκαρκίνωμα (καρκίνος των χοληφόρων)
Τι είναι: Καρκίνος που ξεκινά από το εσωτερικό τοίχωμα των χοληφόρων, μέσα στο ήπαρ, στην πύλη του ήπατος (περιπυλαίος όγκος ή όγκος Klatskin) ή στο κατώτερο τμήμα του χοληδόχου πόρου κοντά στο πάγκρεας.
Παράγοντες κινδύνου και συμπτώματα: Η πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα, οι κύστεις του χοληδόχου πόρου και η χρόνια ηπατοπάθεια αυξάνουν τον κίνδυνο. Τυπική εκδήλωση είναι ο ανώδυνος ίκτερος με κνησμό, σκούρα ούρα και αποχρωματισμένα κόπρανα.
Εξετάσεις και θεραπεία: Η εκτίμηση περιλαμβάνει μαγνητική/MRCP, αξονική, καρκινικούς δείκτες και λήψη ιστού με ERCP ή ενδοσκοπικό υπέρηχο, με παροχέτευση της χολής όταν χρειάζεται. Σε επιλεγμένους ασθενείς η χειρουργική μπορεί να προσφέρει ίαση και να απαιτήσει ηπατεκτομή ή επέμβαση Whipple· άλλες επιλογές είναι η χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία και η τοποθέτηση ενδοπρόσθεσης.
Πώς οργανώνεται η αξιολόγηση
Ο στόχος είναι να εξηγηθεί η αιτία των συμπτωμάτων, να επιβεβαιωθεί αν υπάρχει απόφραξη ή λοίμωξη και να επιλεγεί η ασφαλέστερη αντιμετώπιση. Στο ραντεβού βοηθά να έχετε μαζί σας παλαιότερες απεικονίσεις, εκθέσεις εξετάσεων, λίστα φαρμάκων και πληροφορίες για αλλεργίες. Οι πληροφορίες στη σελίδα είναι γενικές και δεν υποκαθιστούν προσωπική ιατρική εκτίμηση.

