Ο σπλήνας βρίσκεται στο άνω αριστερό μέρος της κοιλιάς, πίσω από το στομάχι και κάτω από τα πλευρά. Συμμετέχει στη ρύθμιση των κυττάρων του αίματος και στην άμυνα έναντι ορισμένων λοιμώξεων. Οι παρακάτω πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση.
Γενικές ερωτήσεις για σπληνεκτομή
Μπορεί κάποιος να ζήσει χωρίς σπλήνα;
Ναι. Ο σπλήνας είναι σημαντικός, αλλά δεν είναι απαραίτητος για την επιβίωση. Η απουσία του απαιτεί πρόληψη λοιμώξεων και έγκαιρη αξιολόγηση πυρετού.
Γίνεται η σπληνεκτομή λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά;
Σε πολλές προγραμματισμένες περιπτώσεις μπορεί να γίνει με ελάχιστα επεμβατική τεχνική. Σε επείγουσα αιμορραγία, πολύ μεγάλο σπλήνα ή συγκεκριμένους όγκους μπορεί να χρειαστεί ανοικτή επέμβαση.
Τι χρειάζεται μετά από σπληνεκτομή;
Απαιτούνται ειδικοί εμβολιασμοί, σαφείς οδηγίες για πυρετό ή λοίμωξη και, ανάλογα με την περίπτωση, προληπτική αγωγή ή μέτρα πρόληψης θρόμβωσης.
Εμβόλια και πρόληψη λοιμώξεων μετά από σπληνεκτομή
Γιατί χρειάζονται εμβόλια;
Ο σπλήνας συμβάλλει ιδιαίτερα στην άμυνα απέναντι σε ορισμένα βακτήρια με κάψα. Μετά από σπληνεκτομή ή σε λειτουργική ασπληνία, ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης από αυτά τα μικρόβια είναι αυξημένος. Οι εμβολιασμοί αποτελούν βασικό μέρος της προετοιμασίας πριν από προγραμματισμένη σπληνεκτομή και της φροντίδας μετά από επείγουσα σπληνεκτομή.
Ποια εμβόλια συνήθως συζητούνται;
Το εξατομικευμένο πρόγραμμα περιλαμβάνει εμβολιασμό έναντι πνευμονιόκοκκου, μηνιγγιτιδόκοκκου και Haemophilus influenzae τύπου b (Hib), καθώς και την ετήσια αντιγριπική προστασία. Επιπλέον δόσεις, αναμνηστικές δόσεις και άλλα εμβόλια καθορίζονται από την ηλικία, το προηγούμενο ιστορικό εμβολιασμών, τυχόν ανοσοκαταστολή, τα ταξίδια και το ισχύον εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού.
Πότε γίνονται;
Σε προγραμματισμένη σπληνεκτομή, τα εμβόλια οργανώνονται κατά προτίμηση τουλάχιστον δύο εβδομάδες πριν από την επέμβαση. Όταν η επέμβαση είναι επείγουσα, ο εμβολιασμός προγραμματίζεται μετά την επέμβαση, μόλις η κλινική κατάσταση του ασθενούς το επιτρέπει. Το ακριβές πρόγραμμα καθορίζεται σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό ή την ομάδα εμβολιασμών.
Πυρετός μετά από σπληνεκτομή
Κάθε πυρετός ή αιφνίδια αδιαθεσία μετά από σπληνεκτομή χρειάζεται έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει κάθε ιατρό ότι δεν έχει σπλήνα και να ακολουθεί τις εξατομικευμένες οδηγίες του για πιθανή προληπτική αντιβίωση, ταξίδια ή δάγκωμα ζώου.
Πότε να ζητήσετε ιατρική φροντίδα
Όποιος δεν έχει σπλήνα πρέπει να αντιμετωπίζει τον πυρετό 38 °C ή υψηλότερο, τα ρίγη ή την ξαφνική αίσθηση ότι νιώθει πολύ άρρωστος ως επείγον περιστατικό, την ίδια μέρα, ακόμη και χρόνια μετά την επέμβαση. Μην περιμένετε να δείτε αν θα περάσει. Άλλα προειδοποιητικά σημεία είναι ο έντονος πονοκέφαλος με εμετό, ο πονόλαιμος ή ο βήχας που επιδεινώνεται γρήγορα και κάθε δάγκωμα από ζώο.
Ανάρρωση και παρακολούθηση
Μετά από λαπαροσκοπική επέμβαση οι περισσότεροι άνθρωποι περπατούν την ίδια μέρα και πηγαίνουν σπίτι μέσα σε λίγες ημέρες. Οι ελαφριές δραστηριότητες και η εργασία γραφείου είναι συνήθως εφικτές σε μία έως δύο εβδομάδες, ενώ το σήκωμα βάρους αποφεύγεται για περίπου τέσσερις έως έξι εβδομάδες. Η ανοικτή επέμβαση χρειάζεται περισσότερο χρόνο.
Τα αιμοπετάλια μπορεί να αυξηθούν για μερικές εβδομάδες μετά την επέμβαση. Αν χρειάζεται θεραπεία γι’ αυτό, αποφασίζεται ατομικά.
Η μακροχρόνια φροντίδα είναι απλή αλλά σημαντική: ετήσιο εμβόλιο γρίπης, αναμνηστικά εμβόλια όπως συστήνονται, γραπτό σχέδιο για το τι πρέπει να κάνετε αν εμφανιστεί πυρετός, και ενημέρωση κάθε γιατρού, οδοντιάτρου και κέντρου ταξιδιωτικής ιατρικής ότι δεν έχετε σπλήνα. Πολλοί άνθρωποι φέρουν κάρτα ή βραχιόλι ιατρικής ειδοποίησης.
Περισσότερες ερωτήσεις για τη ζωή μετά τη σπληνεκτομή
Θα κολλάω πιο εύκολα λοιμώξεις;
Οι περισσότερες λοιμώξεις δεν είναι πιο συχνές, αλλά ορισμένες βακτηριακές λοιμώξεις μπορούν να γίνουν πολύ σοβαρές πολύ γρήγορα χωρίς σπλήνα. Γι’ αυτό έχουν σημασία ο εμβολιασμός, το σχέδιο για τον πυρετό και η έγκαιρη θεραπεία.
Χρειάζομαι αντιβιοτικά κάθε μέρα;
Εξαρτάται από την ηλικία, την αιτία της σπληνεκτομής και τις τρέχουσες οδηγίες. Ορισμένοι άνθρωποι παίρνουν καθημερινά αντιβιοτικό για κάποιο διάστημα, και πολλοί λαμβάνουν προμήθεια για να ξεκινήσουν αν εμφανιστεί πυρετός. Το σχέδιο συμφωνείται στην επίσκεψη παρακολούθησης.
Μπορώ να ταξιδέψω;
Ναι, με προγραμματισμό. Επισκεφθείτε νωρίς κέντρο ταξιδιωτικής ιατρικής: η πρόληψη της ελονοσίας είναι ιδιαίτερα σημαντική, και πρέπει να ξέρετε πού θα βρείτε επείγουσα φροντίδα στον προορισμό σας.
Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;
Οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν πάλι φυσιολογικά μέσα σε λίγες εβδομάδες μετά από λαπαροσκοπική επέμβαση. Η ανάρρωση είναι πιο αργή μετά από ανοικτή επέμβαση ή όταν ο σπλήνας ήταν πολύ μεγάλος ή η νόσος σοβαρή.
Οι πληροφορίες αυτές είναι γενικές και δεν υποκαθιστούν εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση.
