Παθήσεις της ομάδας
Η ομάδα περιλαμβάνει περιπλανώμενο σπλήνα, συστροφή περιπλανώμενου σπληνός, επικουρικό σπλήνα, σπληνογοναδική σύντηξη και σπληνωμάτωση.
Πώς εμφανίζονται και πώς διαγιγνώσκονται
Ο περιπλανώμενος σπλήνας οφείλεται σε χαλαρότητα ή απουσία των συνδέσμων που τον συγκρατούν. Μπορεί να μετακινηθεί στην κοιλιά ή την πύελο και να συστραφεί γύρω από τον αγγειακό μίσχο του. Η συστροφή μπορεί να οδηγήσει σε οξύ πόνο και έμφρακτο. Ο επικουρικός σπλήνας είναι μικρή επιπλέον εστία σπληνικού ιστού και έχει ιδιαίτερη σημασία όταν γίνεται σπληνεκτομή για αιματολογική πάθηση. Η σπληνωμάτωση είναι εμφύτευση σπληνικού ιστού μετά από τραυματισμό ή προηγούμενη σπληνεκτομή.
Η αξονική ή μαγνητική τομογραφία δείχνει τη θέση του σπληνός, την αιμάτωσή του και την παρουσία επικουρικού σπληνικού ιστού. Σε οξεία συστροφή, η διάγνωση είναι επείγουσα.
Θεραπεία
Σε περιπλανώμενο αλλά βιώσιμο σπλήνα μπορεί να γίνει σπληνοπηξία, δηλαδή χειρουργική σταθεροποίηση του οργάνου. Όταν υπάρχει έμφρακτο ή μη βιώσιμος σπλήνας, μπορεί να χρειαστεί σπληνεκτομή. Ο επικουρικός σπλήνας ή η σπληνωμάτωση δεν χρειάζονται συνήθως θεραπεία, εκτός αν σχετίζονται με επιμονή αιματολογικής νόσου, συμπτώματα ή διαγνωστική αβεβαιότητα.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ο περιπλανώμενος σπλήνας επείγων;
Ο οξύς πόνος μπορεί να υποδηλώνει συστροφή και απαιτεί άμεση αξιολόγηση.
Γιατί αναζητείται επικουρικός σπλήνας πριν από σπληνεκτομή;
Σε ορισμένες αιματολογικές παθήσεις, η παραμονή λειτουργικού επικουρικού ιστού μπορεί να περιορίσει το αναμενόμενο θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Η σπληνωμάτωση είναι καρκίνος;
Όχι. Πρόκειται για καλοήθη εμφύτευση σπληνικού ιστού, αλλά μερικές φορές μιμείται άλλες βλάβες στην απεικόνιση.
Πότε να ζητήσετε ιατρική φροντίδα
Ο επικουρικός σπλήνας ή η σπληνωμάτωση σπάνια προκαλεί συμπτώματα. Ο περιπλανώμενος σπλήνας είναι διαφορετικός: μπορεί να συστραφεί πάνω στον μίσχο του και να χάσει την αιμάτωσή του. Ζητήστε επείγουσα φροντίδα σε περίπτωση ξαφνικού, έντονου κοιλιακού πόνου, ιδίως με εμετό, ή επώδυνης μάζας στην κοιλιά που εμφανίστηκε ξαφνικά ή άλλαξε θέση. Ηπιότερος πόνος που έρχεται και παρέρχεται, αίσθημα μάζας που μετακινείται ή πρώιμος κορεσμός μετά το φαγητό πρέπει επίσης να αξιολογούνται.
Τι περιλαμβάνει η εκτίμηση
Το υπερηχογράφημα με Doppler και η αξονική τομογραφία με σκιαγραφικό δείχνουν πού βρίσκεται ο σπλήνας, πώς είναι στερεωμένος και αν η ροή του αίματος είναι φυσιολογική. Σε ύποπτη συστροφή, η εξέταση γίνεται επειγόντως. Οι μικροί επικουρικοί σπλήνες και οι εστίες σπληνωμάτωσης βρίσκονται συνήθως τυχαία σε εξετάσεις που έγιναν για άλλο λόγο, και η αναγνώρισή τους αποφεύγει περιττή βιοψία ή επέμβαση, επειδή μπορεί να μοιάζουν με όγκους.
Θεραπεία και ανάρρωση
Ο περιπλανώμενος σπλήνας που είναι ακόμη υγιής συνήθως στερεώνεται στη θέση του με λαπαροσκοπική επέμβαση (σπληνοπηξία), η οποία διατηρεί τον σπλήνα. Η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη, με σύντομη νοσηλεία και επιστροφή σε ελαφριές δραστηριότητες σε μία έως δύο εβδομάδες, ενώ το σήκωμα βάρους αποφεύγεται για περίπου τέσσερις έως έξι εβδομάδες. Αν ο σπλήνας έχει χάσει την αιμάτωσή του και δεν μπορεί να διασωθεί, αφαιρείται, και ισχύουν οι οδηγίες για εμβόλια και πυρετό που περιγράφονται στο άρθρο για τη σπληνεκτομή.
Ο επικουρικός σπλήνας ή η σπληνωμάτωση δεν χρειάζεται θεραπεία, εκτός αν προκαλεί συμπτώματα ή αν μια αιματολογική πάθηση, όπως η ανοσολογική θρομβοπενία, επανεμφανιστεί μετά από σπληνεκτομή· τότε μπορεί να συζητηθεί η αφαίρεση του επιπλέον ιστού.
Περισσότερες ερωτήσεις για αυτές τις παθήσεις
Είναι επιβλαβής ο επικουρικός σπλήνας;
Όχι. Είναι ένα μικρό επιπλέον τμήμα φυσιολογικού ιστού σπλήνα που υπάρχει σε αρκετούς ανθρώπους και στους περισσότερους είναι αβλαβές.
Γιατί ένας σπλήνας γίνεται περιπλανώμενος;
Οι σύνδεσμοι που κανονικά συγκρατούν τον σπλήνα στη θέση του απουσιάζουν ή είναι χαλαροί, από τη γέννηση ή επειδή χαλαρώνουν με τον χρόνο. Αναγνωρίζεται συχνότερα σε παιδιά και σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
Χρειάζομαι θεραπεία αν δεν έχω συμπτώματα;
Όχι πάντα. Ο περιπλανώμενος σπλήνας ενέχει κίνδυνο συστροφής, γι’ αυτό πολλοί χειρουργοί συνιστούν τη στερέωσή του μόλις βρεθεί. Ο επικουρικός σπλήνας και η σπληνωμάτωση συνήθως απλώς παρακολουθούνται.
